ගැස්ට්‍රයිටිස් කියල හිතාගෙන ඉන්නෙ IBS වලටද? (ඉරිටබල්බවල් සින්ඩ්‍රෝමය)

ඉරිටබල්බවල් සින්ඩ්‍රෝමය (IBS), ගැන විස්තර ටිකක්

කොච්චර බෙත් බිවුවත් ගැස්ට්‍රයිටිස් කියලා හොද වෙන්නෙ නැති අය බලන්න IBS ද ඔබට තියෙන්නේ කියලා. ඉරිටබල් බඩල් සින්ඩ්‍රෝමය (IBS) යනු ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට බලපාන පොදු තත්වයකි. එය බඩේ කැක්කුම, බඩ පිපීම, බඩ බුරුලට යාම සහ මලබද්ධය වැනි රෝග ලක්ෂණ ඇති කරයි. මේවා කාලයත් සමඟ පැමිණ යාමට නැඹුරු වන අතර වරකට දින, සති හෝ මාස ගණනක් පැවතිය හැකිය.

එය සාමාන්‍යයෙන් ජීවිත කාලය පුරාම පවතින ගැටලුවක්ද විය හැක.

එය සමඟ ජීවත් වීම ඉතා කලකිරීමට පත් විය හැකි අතර ඔබේ එදිනෙදා ජීවිතයට විශාල බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. ආහාර වෙනස් කිරීම සහ ඖෂධ බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ.

 

නිශ්චිත හේතුව නොදනී – එය ඔබගේ බඩවැල හරහා ඉතා ඉක්මනින් හෝ ඉතා සෙමින් ආහාර ගමන් කිරීම, ඔබේ බඩවැලේ ඇති අධික සංවේදී ස්නායු, ආතතිය සහ IBS හි පවුල් ඉතිහාසය වැනි දේ සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත.

 

(IBS) රෝග ලක්ෂණ.

 

• IBS හි ප්රධාන රෝග ලක්ෂණ වන්නේ: බඩේ කැක්කුම – සාමාන්‍යයෙන් ආහාර ගැනීමෙන් පසු වැඩි වන අතර මලපහ කිරීමෙන් පසුව අඩු වේ.
• බඩ පිපීම – ඔබේ බඩ අපහසු කාරි ලෙස පිරී ඇති බවක් සහ ඉදිමුණු බවක් දැනෙන්නට පුළුවන
• කැම කෑ විගස මල පහ කිරිමට යාම, සමහර විට දෙතුන් වරක්
  • උදාහරණ ලෙසෙ උදේ කැමට පෙර වැසිකිලි ගොස් නැවත කැම ගත් විගසම වැසිකිලියට යාම
• බඩ බුරැලට යාම – ඔබට දියමය මල පහ ඇති විය හැකි අතර සමහර විට හදිසියේම මලපහ කිරීමට සිදු වේ
• මලබද්ධය – ඔබ මලපහ කරන විට වෙහෙසට පත් විය හැකි අතර ඔබට ඔබේ බඩවැල් සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කළ නොහැකි බව දැනේ.

 

IBS හි අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ.

• වාතය පිටවීම
• ඔබේ ගුද මර්ගයෙන් සෙවල වැනි දැ පිටවීම
• තෙහෙට්ටුව සහ ශක්තිය නොමැතිකම
• ඔක්කාරය
• කොන්දේ කැක්කුම
• මුත්‍රා කිරීමේ ගැටළු, නිතර මුත්‍රා කිරීමට අවශ්‍ය වීම, හදිසියේ මුත්‍රා කිරීමට අවශ්‍යය විම සහ ඔබට ඔබේ මුත්‍රාශය සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කළ නොහැකි බව දැනීම
• ඔබ මලපහ කරනන්න අවශ්‍යය වු විටම මල පහ පිට කිරිමට සිදුවිම,සෑම විටම පාලනය කිරීමට නොහැකි වීම

 

ඉහත රෝග ලක්ෂණ සමග පහත රෝග ලක්ෂණ තිබෙනම් එය IBS නොවේ,

 

• කිසිම හේතුවක් නොමැතිව බර අඩු විය

• ඔබේ ගුද මාර්ගයෙන් ලේ ගැලීම හෝ ලේ මිශ්‍රව හෝ කලු පාටට බඩ බුරුලට යාම

• ඔබේ බඩේ තද ගැටිත්තක් හෝ ඉදිමීමක්, තිබිම

• හුස්ම හිරවීම,

• පපුව ගැහිම

• සුදුමැලි සම

 

මෙම රෝග ලක්ෂණය තිබේ නම් වහාම වෛද්‍යවරයෙකු හමු වන්න, එය දරුනු රෝගයක් විය හැක

මේවා වඩාත් බරපතල දෙයක සලකුණු විය හැකිය.

 

IBS ඇති වීමට හේතු

IBS හි නිශ්චිත හේතුව නොදනී. පහත කරුනු බලපාන බව සොයාගෙන ඇත

• බඩවැල්වල මාංශ පේශි හැකිලීම.
• ස්නායු පද්ධතිය. ඔබේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ස්නායු සමඟ ඇති ගැටළු
• දරුණු ආසාදන. බැක්ටීරියා හෝ වෛරසයක් නිසා ඇතිවන දරුණු බඩ යාමකින් පසු IBS වර්ධනය විය හැක.
• පෙර පැවති මානසික , ආතතිය. ආතති සහගත සිදුවීම් වලට නිරාවරණය වන පුද්ගලයින්, විශේෂයෙන් ළමා කාලය තුළ,
• දැන් පවතින මානසික ආතතිය
• සමගර ආහර (තිරිඟු, කිරි නිෂ්පාදන, පැඟිරි පලතුරු, ගෝවා, කාබනීකෘත බීම කඩේ විකිනිමට ඇති බිම ඇතුළත් වේ.
• ආතතිය. IBS සහිත බොහෝ පුද්ගලයන් වැඩි ආතතියක් ඇති කාලවලදී වඩාත් නරක හෝ නිතර නිතර රෝග ලක්ෂණ පෙන්වයි.

 

IBS හඳුනාගැනීම සඳහා ඇති පරීක්ෂණ.

 

• IBS සඳහා පරීක්ෂණයක් නොමැත, නමුත් ඔබේ රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැකි වෙනත් හේතු ඉවත් කිරීමට ඔබට පරීක්ෂණ කිහිපයක් අවශ්ය විය හැකිය.
• ගැටලුව කුමක්දැයි වෛද්‍යවරයාට විශ්වාස නම් ඔබට සාමාන්‍යයෙන් රෝහලේදී වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය නොවනු ඇත.

 

ප්‍රතිකාර

• IBS සමඟ සෑම කෙනෙකුටම වැඩ කරන තනි ආහාර වේලක් හෝ ඖෂධයක් නොමැත.
• එය පුද්ගලයගෙන් පුද්ගලයාට රෝග ලක්ෂණ අනුව වෙනස් වේ
• නමුත් ඔබ එය හඳුනාගෙන ඇත්නම් එය පාලනය කිරිමට ඔබට කල හැකි බොහෝ දේ තිබේ.

 

ඉරිටබල් බඩවැල් සින්ඩ්‍රෝමය (IBS) රෝග ලක්ෂණ අඩු කිරීම සඳහා පොදු උපදෙස් මෙන්න

 

• ඔබට හැකි විට නැවුම් ආහර, ගෙදර උයපු ආහාර ගන්න
• ඔබ කන දේ සහ ඔබට ලැබෙන රෝග ලක්ෂණ පිළිබඳ දිනපොතක් තබා ගන්න –
• ඔබේ IBS රෝග ලක්ෂණ වැඩි වන දේවල් නොගැනීමට උත්සාහ කරන්න
• මානසික ආතතිය අඩු කිරිමට යොග, ස්වසන වියායම කරන්න
• අවශ්‍යය තරම් ව්‍යායාම කරන්න
• මාසයක් පමන ප්‍රෝබියොටික් ගෙන බලන්න.

 

පහත දේවල් කරන්න එපා!

 

• ආහාර ප්‍රමාද නොකරන්න හෝ මඟ හරින්න එපා
• ඉක්මනින් කන්න එපා
• මේද, කුළුබඩු හෝ සැකසූ ආහාර ගොඩක් කන්න එපා
• දිනකට නැවුම් පලතුරු කොටස් 3 කට වඩා අනුභව නොකරන්න (කොටසක් ග්රෑම් 80)
• දිනකට තේ හෝ කෝපි කෝප්ප 2 කට වඩා බොන්න එපා,
• මත්පැන් හෝ සිනි අදික බීම වර්ග බොන්න එපා

 

බඩ පිපීම, කැක්කුම සහ සමනය කරන්නේ කෙසේද?( ඔබට ඇත්තෙ IBS හි මෙවැනි රෝග ලක්ෂණ නම්)

 

• ඕට්ස් (කැඳ වැනි) නිතිපතා අනුභව කරන්න
• දිරවීමට අපහසු ආහාර (ගෝවා, බ්‍රොකොලි, වට්ටක්කා, බ්‍රසල්ස් පැළ, බෝංචි, ළූණු සහ වියළි පලතුරු වැනි)
• රසකාරක අඩංගු නිෂ්පාදන වලින් වළකින්න
• Buscopan හෝ peppermint තෙල් වැනි උපකාර කළ හැකි ඖෂධ ගැන වෛද්ය වරයෙකුගෙන් විමසන්න

 

 

බඩ බුරුලට යාම අඩු කරන්නේ කෙසේදම් (ඔබට ඇත්තෙ IBS හි මෙවැනි රෝග ලක්ෂණ නම්)

 

• සම්පූර්ණ ධාන්ය ආහාර (දුඹුරු පාන් සහ දුඹුරු සහල් වැනි), ඇට වර්ග සහ බීජ වැනි අධික කෙඳි සහිත ආහාර අඩු කරන්න
• රසකාරක අඩංගු නිෂ්පාදන වලින් වළකින්න
• Imodium (loperamide) වැනි ඖෂධ ගැන වෛද්ය වරයෙකුගෙන් විමසන්න.

 

 

වැදගත්

ඔබට දිගටම බඩ බුරුලට යාම ඇති වුවහොත්, විජලනය වළක්වා ගැනීම සඳහා ඔබ හැකි තරම් ජලය පානය කිරීමට වග බලා ගන්න.

 

මලබද්ධය සමනය කරන්නේ කෙසේද (ඔබට ඇත්තෙ IBS හි මෙවැනි රෝග ලක්ෂණ නම්)

 

• ඔබේ මල මෘදු කිරීමට උදව් කිරීමට ඕනෑ තරම් ජලය පානය කරන්න
• ඔබ අනුභව කරන ද්‍රාව්‍ය කෙඳි ප්‍රමාණය වැඩි කරන්න – හොඳ ආහාර අතර ඕට්ස්, ඇට වර්ග, කැරට්, භ හණ ඇට (සම්පූර්ණ හෝ බිම්) ඇතුළත් වේ.
• Fybogel හෝ Normacol වැනි උපකාර කළ හැකි ඖෂධ ගත හැක.

 

ඖෂධ ප්‍රතිකාර

 

• ඔබෙ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා පහත ඖෂධයක් නිර්දේශ කරයි
  • Mebeverine
  • amitriptyline
  • citalopram
• මෙම බෙහෙත් වැඩ කිරීමට පටන් ගැනිමට සති කිහිපයක් ගත විය හැකිය.
• ඔබට දරුණු රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් බාහිර රෝගි අංශයේ වෛද්ය වරැ විසින් ඔබව විශේෂඥ සායනය වෙත යොමු කරයි.

 

IBS සඳහා මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර.

 

• ඔබට දිගු කලක් IBS තිබේ නම් සහ වෙනත් ප්‍රතිකාර උපකාරයක් නොවේ නම්, සංජානන චර්යා චිකිත්සාව (CBT) වැනි කතා කිරීමේ ප්‍රතිකාරයක් සඳහා ඔබව යොමු කළ යුතුයි.
• ආතතිය හෝ කාංසාව ඔබේ රෝග ලක්ෂණ වලට හේතුව නම් මෙය උපකාර විය හැක. ඔබේ තත්වය සමඟ වඩා හොඳින් කටයුතු කිරීමටද එය ඔබට උපකාර කරයි.

 

ඉහත රෝග ලක්ෂණ සමග පහත රෝග ලක්ෂණ තිබෙනම් එය IBS නොවේ,

 

• කිසිම හේතුවක් නොමැතිව බර අඩු විය
• ඔබේ ගුද මාර්ගයෙන් ලේ ගැලීම හෝ ලේ මිශ්‍රව හෝ කලු පාටට බඩ බුරුලට යාම
• ඔබේ බඩේ තද ගැටිත්තක් හෝ ඉදිමීමක්, තිබිම
• හුස්ම හිරවීම,
• පපුව ගැහිම
• සුදුමැලි සම

 

වහාම වෛද්‍යවරයෙකු හමු වන්න, එය දරුනු රෝගයක් විය හැක

මේවා වඩාත් බරපතල දෙයක සලකුණු විය හැකිය.

 

කායික රොග පිලිබද විශේෂඥ වෛද්‍ය

බන්දුල සත්කුමාර

 

~~~~~~~~~~

කායික රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය බන්දුල සත්කුමාර විසින් රචිත තවත් මෙවැනි වටිනා ලිපි කියවීමට හා කෙටි දැනුවත් කිරීම් ලබා ගැනීමට පහත ෆේස්බුක් පිටුවට පිවිසෙන්න.

https://www.facebook.com/profile.php?id=100091601123787

YouTube: https://www.youtube.com/@DrBandulaSathkumara